Triger Dişli Hesabı
| Kayış Tipi | Diş Sayısı (Z) | Adım (t) |
|---|---|---|
| Diş Üstü Çapı (Øda) | ||
| Bölüm Dairesi Çapı (Ødo) | ||
| Z'nin 1 Turda Aldığı Yol (mm) | ||
| Redüktör Devri (dev/dk) |
||
| Döndüren Dişli (Z1) | Z1(Ødo) | |
| Döndüren Dişli (Z2) | Z2(Ødo) |
| İletim Oranı (Z2'nin Turu) | |
| Z2'nin Devri (dev/dk) | |
| Z2'nin 1 Dakikada Aldığı Yol (mm) |
| Büyük Dişli (Z1) |
Z1(Ødo) | |
| Küçük Dişli (Z2) |
Z2(Ødo) | |
| Eksenler Arası (Ce) mm | ||
| ~ Kayış Boyu (L) mm |
Yasal Uyarı / Sorumluluk Reddi: Bu araçta sunulan hesaplama sonuçları genel mühendislik yaklaşımları ve standart formüller baz alınarak teorik olarak üretilmiştir. Kullanılan imalat standartları, tolerans sınıfları, malzeme payları veya firma içi üretim parametrelerinize göre nihai değerler farklılık gösterebilir. Üretim öncesinde teknik değerlerin yetkili mühendis ya da teknik personeliniz tarafından doğrulanması önerilir.
Triger Dişli Hesabı ve Standart Ölçü Rehberi
Hassas hareket kontrolü, yüksek devir ve zamanlama gerektiren otomasyon sistemlerinde en çok tercih edilen elemanların başında triger dişliler (timing belt pulleys) gelir. Triger dişli ve kayış sistemleri; kaydırma yapmadan, yüksek hassasiyetle ve yağlamasız çalışma avantajı sunar. Ancak sistemin sessiz ve verimli çalışabilmesi, doğru triger dişli hesabına ve hatve (adım) seçimine bağlıdır.
Yılmazlar Dişli olarak, projelerinizde triger dişli ölçülendirmesi yaparken dikkate almanız gereken temel kriterleri ve adım tiplerini derledik.
Triger Dişli Hesabında Temel Parametreler
Bir triger dişlinin imalat öncesindeki boyutlarını ve profilini belirleyen 4 ana teknik parametre bulunur:
- Adım / Hatve (Pitch): İki diş merkezinin arasındaki mesafedir. Triger sistemlerinde en kritik ölçüdür.
- Diş Sayısı ($Z$): Dişlinin etrafındaki toplam diş adedidir. Devir ve iletim oranını belirler.
- Bölüm Dairesi Çapı: Kayışın dişli üzerindeki teorik basma çizgisinin çapıdır. Diş sayısı ile adımın çarpımı üzerinden şekillenir.
- Diş Üstü (Dış) Çapı: Malzemenin tornada işleneceği ham dış çap ölçüsüdür. Kayış dişlerinin tam oturması için bölüm dairesi çapından belirli kavis ve tolerans payları düşülerek hesaplanır.
Sık Kullanılan Triger Dişli Tipleri ve Adım Standartları
Triger dişliler, kullanım amacına göre iki temel diş profiline ayrılır: Trapez (Düz) Dişli ve Mera/Rond (Yuvarlak) Dişli.
1. Trapez Diş Profilli Triger Dişliler (Klasik / Metrik)
Daha çok genel mekanik aktarımlarda ve pozisyonlama hatlarında kullanılır.
- Metrik T Serisi (T2.5 – T5 – T10 – T20): Dişler arası adım milimetre cinsindendir (örn. T5 = $5\text{ mm}$ adım).
- AT Serisi (AT5 – AT10 – AT20): T serisine göre diş tabanı daha geniştir; daha yüksek tork ve hatasız boşluksuz (backlash-free) hassasiyet gerektiren CNC ve otomasyon hatlarında tercih edilir.
- İnç Esaslı XL, L, H, XH Serileri: Amerikan standartlarına göre tasarlanmış trapez dişlilerdir.
2. Yuvarlak (Mera) Diş Profilli Triger Dişliler (HTD / STD)
Yüksek tork aktarımı ve sessiz çalışma istenen yerlerde diş yükünü yayarak kırılmaları önler.
- HTD Serisi ($3\text{M}$ – $5\text{M}$ – $8\text{M}$ – $14\text{M}$): Yuvarlak diş yapısı sayesinde diş atlama riskini en aza indirir. Ağır yük ve yüksek devirli motorlarda yaygındır.
Triger Dişli Tasarımında ve Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Diş Altı Sınırı (Minimum Diş Sayısı): Çok küçük çaplı triger dişli kullanımı, kayışın aşırı bükülmesine ve içindeki çelik/kord tellerinin zamanla kopmasına yol açar. Bu yüzden adım tipine göre belirlenen minimum diş sayısının altına inilmemelidir.
- Yanak (Flanş) Kullanımı: Triger kayışların eksenel kaymasını engellemek için ikili sistemdeki dişlilerden en az birine (genellikle küçük olanına) her iki taraftan koruyucu pul/yanak çakılmalıdır.
- Eksen Mesafesi ve Kayış Gerginliği: Triger sistemlerde kayışın aşırı gergin olması dişli rulmanlarını yorar; gevşek olması ise yüksek tork anında diş atlamasına (skipping) neden olur.
Yılmazlar Dişli: Geniş Ürün Gamı İle Yanınızda
Triger sistemlerinde diş profilinin mikron düzeyinde doğru işlenmesi, kayış ömrünü doğrudan belirler. Hatalı işlenmiş bir diş profili kayışı kısa sürede kemirerek kullanılmaz hale getirir.
Yılmazlar Dişli olarak geniş ürün gamı, yüksek stok ve fiyat avantajımız ile yanınızdayız. Kama kanallı, setskur delikli, burçlu veya özel yanaklı triger dişli talepleriniz için teknik ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
